Во текот на месец декември 2024 година, спроведовме серија на активности во општините Прилеп и Долнени за справување и одговор на говорот на омраза на етничка и религиска основа кој постои во онлајн комуникацијата помеѓу младите/учениците од основните и средните училишта.


Во таа насока, беа организирани три работилници во две основни и едно средно училиште во општините Прилеп и Долнени, на кои ученици од различна етничка и верска припадност имаа можност да учат и интерактивно да се вклучат во дискусија на темите меѓурелигиска и меѓуетничка различност, критичко размислување и медиумска писменост како моќни алатки за спротивставување на говорот на омраза и онлајн и офлајн.
Работилниците се реализираа во периодот од 23-25 декември 2024 година и опфатија ученици на возраст од 12-18 години во трите училишта. Содржината и реализацијата беа испорачани преку надворешно ангажиран експерт Моника Талеска, во соработка со вработените во училиштето.
Предавањата се одвиваа по следниот редослед:
1. Предавање во ООУ „Исмаил Ќамили“ – село Црнилиште, општина Долнени.
Датум: 23 декември 2024 година
Теми опфатени со предавањето:
- Истражување на медиумската писменост: разбирање како медиумите ги обликуваат мислењата и ставовите.
- Психологијата зад говорот на омраза и неговото влијание врз поединците и заедниците.
- Практични вежби: Оценување на медиумските содржини за пристрасност и дезинформации.


2. Предавање во ООУ „Добре Јованоски“, Прилеп
Датум: 24 декември 2024 година
Теми опфатени со предавањето:
- Вовед во говорот на омраза: дефиниција, примери и правни импликации.
- Улогата на медиумите во ширењето и борбата против говорот на омраза.
- Интерактивна сесија: Идентификување на говор на омраза со онлајн и офлајн сценарија.
- Совети за критичко размислување и оценување на изворите на информации.




3. Предавање во СОЕПТУ „Кузман Јосифоски Питу“ Општина Прилеп
Датум: 25 декември 2024 година
Теми опфатени со предавањето:
- Пресек на говор на омраза и слобода на изразување.
- Студии на случај: Примери од реалниот живот за последиците од говорот на омраза.
- Вештини за медиумска писменост: Препознавање лажни вести и борба против дезинформации.
- Групна дискусија: Како младите луѓе можат да придонесат за попочитувана онлајн средина?



Следно, на 27 декември 2024 година беше организиран новогодишен настан за вмрежување во канцеларијата на Здружение Станица ПЕТ во Прилеп.
Времето на настанот беше намерно избрано за да се искористи духот на обновувањето и заедничкиот оптимизам за иднината, создавајќи значајна платформа за решавање на критичното прашање на говорот на омраза во училиштата, особено на етничка и верска основа.
На настанот зедоа учество околу 30 лица и тоа: младински претставници (ученици од основните и средните училишта од Прилеп и Долнени, училишниот персонал и едукаторите кои претходно имаа клучна улога во организирањето работилници насочени кон поттикнување толеранција и разбирање и претставници од различни верски институции, обезбедувајќи вклучување на различни перспективи и промовирање на меѓуверскиот дијалог.






Настанот започна со топло добредојде од страна на организаторите, кои ја истакнаа важноста на иницијативата во насока на зголемената загриженост за говорот на омраза и неговото штетно влијание врз младите и кохезијата во заедницата. Учесниците споделија лични приказни, увиди и примери за предизвиците со кои се соочуваат во справувањето со говорот на омраза. Овие приказни поттикнаа емпатија и разбирање меѓу присутните кои ги истакнаа практичните пристапи кои се покажаа успешни во различни контексти.
Воедно, беше подготовена „Новогодишна резолуција за нулта говор на омраза“, со што се направија напори за колективна посветеност за промовирање на нулта толеранција за говорот на омраза во училиштата и заедниците чии претставници зедоа учество на настанот. Овој момент послужи како моќна визуелна претстава на единството и заедничката одговорност за справување со говорот на омраза.
Училиштата беа охрабрени да ја прикажат резолуцијата видно како потсетник за нивната посветеност да поттикнуваат безбедна и инклузивна средина и да ги ангажираат учениците, родителите и членовите на заедницата во дискусии за говорот на омраза и неговите последици.

Новогодишниот настан за вмрежување означи значаен чекор кон градење култура на почит, толеранција и инклузивност во општините Прилеп и Долнени. Со ангажирање на различни засегнати страни и нагласување на колективната акција, настанот ја постави основата за постојани напори за борба против говорот на омраза и создавање позитивна средина каде што секој студент може да напредува.
Активноста е дел од проектот Поттикнување колективна акција за религиска слобода во Западен Балкан кој се реализира во соработка со NDI North Macedonia.